Technologie smart city są obecne na rynku od 10-15 lat, ale to postęp w technologii wideo i sztucznej inteligencji ułatwia włodarzom miast czerpanie realnej wartości z połączonych urządzeń w wielu zastosowaniach – od transportu i bezpieczeństwa publicznego po energetykę. Obecnie globalna wartość rynku inteligentnych miast szacowana jest na blisko 900 miliardów dolarów. Według Grandview Research, do 2030 roku ma ona przekroczyć 3,7 biliona dolarów, przy szacowanym złożonym rocznym wskaźniku wzrostu (CAGR) na poziomie 29,4%.
Szacuje się, że w Europie zrealizowano z sukcesem 54 inicjatywy smart city w 113 miastach, w tym inteligentne oświetlenie w Mediolanie oraz zmodernizowane systemy bezpieczeństwa w Edynburgu.
Rozwój AI tworzy wartość wykraczającą poza bezpieczeństwo
Rozwój analityki danych wideo i sztucznej inteligencji przekształca kamery oraz połączone urządzenia w strategiczne narzędzia budujące wartość dla administracji miejskiej. Przykładowo, integracja tradycyjnego monitoringu z wnioskami generowanymi przez AI pomaga optymalizować systemy transportowe, zarządzanie ruchem, świadomość sytuacyjną, alokację zasobów oraz czas reakcji służb ratunkowych. Analityka wideo dostarcza informacji o tym, czy na konkretnych trasach lub o określonych porach dnia występują zatory drogowe. Pozwala to na proaktywne otwieranie nowych tras i przekierowywanie ruchu na mniej obciążone drogi, co rozładowuje korki, poprawia komfort mieszkańców i jednocześnie redukuje emisję spalin.
Automatyczna detekcja incydentów potrafi natychmiast ostrzec miejskich operatorów o wypadkach lub niebezpiecznie poruszających się pojazdach (np. jazda pod prąd lub nagłe zatrzymanie na pasie ruchu). Operatorzy mogą błyskawicznie podjąć działania zapobiegające eskalacji zdarzenia: powiadomić służby ratunkowe, zmienić organizację ruchu, zamknąć drogi i udostępnić informacje kierowcom w czasie rzeczywistym.
Kamery stosowane do zarządzania parkingami mogą dostarczać kierowcom aktualizowanych na bieżąco informacji o dostępnych miejscach, skracając czas poszukiwania postoju, co bezpośrednio przekłada się na mniejsze zatory i niższą emisję spalin. Wjazd i wyjazd przez szlabany można zautomatyzować, a opłaty pobierać od kierowców bezobsługowo, co zmniejsza obciążenie operatorów i zwiększa efektywność zespołów.
W dłuższej perspektywie, dane z kamer dotyczące wykorzystania dróg mogą stanowić podstawę dla planowania urbanistycznego i wyznaczania tras transportu publicznego. Z kolei dane z czujników o zanieczyszczeniu powietrza i pyle zawieszonym mogą sygnalizować konieczność dostosowania płynności ruchu oraz zamykania obszarów wokół szkół, szpitali i ulic mieszkalnych o określonych porach dnia.
Większa efektywność przy mniejszych nakładach
Włodarze miast czerpią korzyści z udoskonaleń kamer, które pozwalają generować wartość wykraczającą daleko poza tradycyjny monitoring wizyjny, maksymalizując zwrot z inwestycji. Kamery z architekturą Edge AI przeprowadzają analizę bezpośrednio na urządzeniu, co umożliwia generowanie alertów w czasie rzeczywistym z niskim opóźnieniem i odciąża infrastrukturę serwerową. Wyposażone we wbudowaną analitykę, kamery stają się fundamentem dla w pełni inteligentnych funkcji transportowych i nadzoru. Istotnym obszarem w systemach ITS jest tzw. „aktywne łagodzenie” (active mitigation), polegające na identyfikowaniu i neutralizowaniu problemów zanim przerodzą się one w poważne incydenty – wszystko to dzięki stałemu monitorowaniu i działaniom prewencyjnym.
Analityka oparta na głębokim uczeniu (Deep Learning) minimalizuje liczbę fałszywych alarmów wywoływanych przez zwierzęta, cienie czy drzewa poruszające się na wietrze. Dzięki temu operatorzy reagują tylko na istotne powiadomienia, co skutecznie zapobiega zjawisku zmęczenia alarmami (alarm fatigue). Kamery PTZ wyposażone w funkcję automatycznego śledzenia AI (auto-tracking) mogą samodzielnie podążać za ruchem obiektów pomiędzy połączonymi kamerami, a funkcja Smart Search znacząco skraca czas potrzebny na przeszukiwanie materiału wideo w celu znalezienia miejsca przestępstwa, podejrzanych czy zaginionych osób.
Jedno urządzenie podłączone za pomocą pojedynczego łącza danych może monitorować i rejestrować kilka kluczowych obszarów, z których każdy posiada unikalne pole widzenia – takich jak parki i przestrzenie publiczne, skrzyżowania, drogi, chodniki i ciągi komunikacyjne. Pojedyncza kamera ułatwia służbom miejskim śledzenie wzorców przechodzenia przez jezdnię, wykrywanie podwójnego parkowania, przechodzenia w niedozwolonych miejscach, sytuacji potencjalnie kolizyjnych (near misses) oraz zarządzanie strefami robót drogowych. Mogą one również rejestrować materiał wspierający dochodzenia organów ścigania lub służący do planowania inwestycji drogowych. Kamery wieloprzetwornikowe (multi-sensor) sprawiają, że wdrożenie tej wielofunkcyjności i wydajności staje się jeszcze prostsze.
Przyszłość inteligentnych miast to ITS
Jeśli celem projektu smart city jest stworzenie bardziej inteligentnego, wydajnego i bezpiecznego środowiska miejskiego, niezbędna jest wzajemna komunikacja między kamerami i innymi urządzeniami w celu efektywnego udostępniania danych i analiz. Analityka osiągnęła punkt zwrotny, w którym potencjalnie może zastąpić dotychczasowe, tradycyjne czujniki i dostarczyć wartość wykraczającą daleko poza standardowy nadzór wizyjny.
Wdrożenie najnowszych innowacji w technologiach smart city i ITS wymaga ścisłej koordynacji oraz współpracy między miejskimi wydziałami i agencjami, co pozwala na współdzielenie zasobów i optymalizację kosztów. Przyszłościowe podejście do rozwoju ITS i inteligentnych miast opiera się na holistycznej strategii, łączącej współpracę międzyinstytucjonalną, nowoczesną technologię i odpowiednie finansowanie. Osiągnięcie tej równowagi i właściwa realizacja założeń sprawią, że miasto oraz jego mieszkańcy zyskają realne poczucie bezpieczeństwa i odczuwalną poprawę płynności funkcjonowania aglomeracji.